Kontrola trakcji w samochodzie

Kontrola trakcji to system wspomagający kierowcę, który zapobiega poślizgowi kół napędzanych podczas przyspieszania. Jego głównym zadaniem jest poprawa przyczepności i stabilności pojazdu w trudnych warunkach drogowych, takich jak śliska nawierzchnia.

Co to jest kontrola trakcji i jakie są jej funkcje?

Co to jest kontrola trakcji? TCS (z ang. Traction Control System) to zaawansowany system bezpieczeństwa w nowoczesnych samochodach.

Jego zadaniem jest zapobieganie utracie przyczepności kół napędowych, szczególnie na śliskich lub nierównych nawierzchniach, takich jak mokra droga, śnieg czy lód.

Kontrola trakcji wykorzystuje czujniki w systemie ABS, które sprawdzają prędkość obrotową każdego koła. Gdy system wykryje, że jedno z kół zaczyna się obracać szybciej niż pozostałe, natychmiast reaguje, aby zapobiec poślizgowi.

Układ ASR jest zależny od układu ABS. Mają one wspólną centralkę elektroniczną. Jeżeli samochód nie jest wyposażony w ABS, to nie będzie w nim działać ASR.

ASR (Anti-Slip Regulation) jest funkcją kontroli trakcji, która w starszych wersjach działała głównie przy ruszaniu, natomiast w nowoczesnych samochodach system TCS/ASR działa w pełnym zakresie prędkości, aby zapobiegać poślizgowi kół napędowych.

Kiedy kontrola trakcji jest przydatna?

TCS pomaga uniknąć utraty przyczepności kół podczas ruszania na śliskiej nawierzchni, zwłaszcza na lodzie, śniegu lub mokrej drodze. Wspiera utrzymanie kontroli nad pojazdem w trudnych warunkach pogodowych, redukując ryzyko nadmiernego obracania się kół napędowych.
ASR (funkcja kontroli trakcji) dodatkowo ogranicza nadmierne poślizgi kół, co zmniejsza zużycie opon w warunkach obniżonej przyczepności. System może również chronić elementy układu napędowego, redukując obciążenia powstające przy gwałtownych utratach przyczepności.
Warto pamiętać, że korekcja toru jazdy i stabilność na zakrętach to zadanie systemu ESP, który współpracuje z TCS.

Jak i kiedy wyłączyć kontrolę trakcji?

Większość nowoczesnych samochodów posiada przycisk lub przełącznik, który umożliwia wyłączenie systemu kontroli trakcji. Zazwyczaj oznaczony jest jako TCS, ESC (Electronic Stability Control, często połączony z kontrolą trakcji) lub ikoną samochodu ślizgającego się na falistej linii. Procedura wyłączenia może różnić się w zależności od modelu samochodu, ale jest zazwyczaj prosta.

Jak wyłączyć kontrolę trakcji?

1. Znajdź przycisk kontroli trakcji. Zazwyczaj znajduje się na desce rozdzielczej lub w okolicy kierownicy.
2. Jednokrotne wciśnięcie przycisku często wyłącza tylko kontrolę trakcji, natomiast dłuższe przytrzymanie może dezaktywować również system stabilizacji toru jazdy (ESC/ESP).
3. Po wyłączeniu kontroli trakcji na desce rozdzielczej zazwyczaj pojawi się kontrolka, która sygnalizuje dezaktywację systemu.

Kiedy warto wyłączyć TCS?
W większości sytuacji kontrola trakcji zwiększa bezpieczeństwo, jednak są przypadki, gdy jej wyłączenie może pomóc:

• Jazda w głębokim śniegu lub błocie – system ogranicza moc silnika, co może utrudniać wydostanie się z trudnego terenu.
• Drogi piaszczyste – TCS może zbyt wcześnie redukować moment obrotowy, zmniejszając efektywność przyspieszania.
• Sportowa jazda na torze – wyłączenie TCS pozwala doświadczonym kierowcom na większą kontrolę nad pojazdem.

Uwaga: Wyłączenie kontroli trakcji w normalnych warunkach drogowych zwiększa ryzyko utraty przyczepności i może prowadzić do niebezpiecznych sytuacji.

Znaczenie kontroli trakcji dla bezpieczeństwa

Kontrola trakcji to kluczowy element bezpieczeństwa, który pomaga kierowcy utrzymać przyczepność kół napędowych, szczególnie w trudnych warunkach drogowych. Jego podstawowa rola polega na monitorowaniu prędkości obrotowej kół i ograniczaniu poślizgu poprzez redukcję momentu obrotowego silnika lub przyhamowanie ślizgającego się koła. W rezultacie system zwiększa trakcję podczas ruszania, przyspieszania i manewrów na nawierzchniach o obniżonej przyczepności.

Bez kontroli trakcji pojazd może łatwo stracić przyczepność, co utrudnia ruszanie pod górę, przyspieszanie na mokrej nawierzchni czy jazdę w śniegu. ABS odpowiada za bezpieczeństwo podczas hamowania, a TCS podczas przyspieszania – oba systemy współpracują, aby zwiększyć stabilność jazdy.

Kontrola trakcji działa automatycznie, co odciąża kierowcę w krytycznych momentach. Jest szczególnie skuteczna na nawierzchniach takich jak błoto, mokra trawa, śnieg czy lód. Na zakrętach TCS ogranicza poślizg kół napędowych, ale korekcja toru jazdy to zadanie systemu ESP.

Choć system ten jest niezwykle przydatny, w niektórych sytuacjach – np. jazda w głębokim śniegu, błocie lub na torze – warto rozważyć jego czasowe wyłączenie. W normalnych warunkach kontrola trakcji powinna być zawsze włączona, aby zapewnić maksymalne bezpieczeństwo.